U sklopu kontinuirane medicinske edukacije zaposlenih u OB New Hospital, održano je predavanje doc. dr Srđana Gavrilovića, istaknutog stručnjaka iz jedinice intenzivne nege (ICU) Instituta za plućne bolesti Vojvodine.
Bolesnik sa sepsom ima životno ugrožavajuće medicinsko stanje u kojem organizam ekstremno nesvrsishodno reaguje na infekciju. To zahteva hitnu intervenciju, jer svaki sat odlaganja povećava rizik od oštećenja organa, septičkog šoka i smrti. Prepoznavanje sepse je od vitalnog značaja i podrazumeva identifikaciju znakova upozorenja koji zahtevaju hitnu medicinsku pomoć. Najveći broj bolesnika sa teškom sepsom, odnosno septičkim šokom, dolazi iz vanbolničke sredine (iz prirodnog, svakodnevnog okruženja pacijenta).
Šta je sepsa, a šta septički šok?
-
Sepsa je ekstreman, po život opasan odgovor organizma na infekciju, koji pokreće široko rasprostranjenu upalu i oštećuje sopstvena tkiva i organe.
-
Septički šok je najteža faza sepse koju karakteriše veoma nizak krvni pritisak. On dovodi do hipoperfuzije vitalnih organa i oštećenja ćelija, što sa sobom nosi visok rizik od smrtnosti.
Progresija: Put od infekcije do šoka povremeno je veoma brz i nepredvidiv. Infekciju često uzrokuju bakterije (ali i gljivice ili virusi) koje potiču iz pluća, urinarnog trakta ili abdomena. Sepsa je posledica disfunkcije imunog sistema koji nesvrsishodno reaguje na infektivne agense, preplavljujući krvotok inflamatornim medijatorima. To dovodi do povećane propustljivosti krvnih sudova (leaking) i pogoršava cirkulaciju, što uzrokuje rane znakove poput konfuzije, groznice i ubrzanog rada srca.
Septički šok: Kako se stanje pogoršava, krvni pritisak pada na nivoe opasne po život, koji se ne mogu podići samo intravenskim tečnostima. Vitalni organi ostaju bez kiseonika i hranljivih materija, što dovodi do oštećenja tkiva i potencijalnog otkazivanja više organa.
Napomena: Oba stanja predstavljaju hitne medicinske slučajeve!
Ključni znaci upozorenja i simptomi
Bleda, promenjena boja kože, kao i lepljiva ili znojna koža, često su prvi znaci nastupajuće teške sepse. Ovi simptomi su praćeni pospanošću, konfuzijom ili dezorijentacijom, kao i ubrzanim radom srca, slabim pulsom, kratkim dahom ili otežanim disanjem.
Posebno treba obratiti pažnju na sledeće simptome:
-
Temperatura: Groznica (preko 38°C) ili abnormalno niska telesna temperatura – manja od 36°C (hipotermija).
-
Srce / Disanje: Ubrzan rad srca (tahikardija) i otežano/ubrzano disanje (tahipneja).
-
Mentalno stanje: Iznenadna konfuzija, dezorijentacija ili ekstremna letargija.
-
Koža / Izlučivanje: Lepljiva, znojna ili plavičasta koža, uz naglo smanjenje izlučivanja urina.
Lečenje
Neophodna je hitna, agresivna intervencija u jedinici intenzivnog lečenja (JIL):
-
Antibiotici: Za borbu protiv osnovne infekcije.
-
Intravenske tečnosti: Za obnavljanje volumena krvi i stabilizaciju pritiska.
-
Vazopresori: Lekovi koji se koriste za sužavanje krvnih sudova i povećanje krvnog pritiska.
Uvek potražite savet kvalifikovanog zdravstvenog radnika ukoliko imate bilo kakva pitanja u vezi sa zdravstvenim stanjem. NE GUBITE VREME!
